loader

Ağız Dışı Apareyler

Çeneleri ilgilendiren anomalilerin tedavisinde ortopedik dediğimiz büyük kuvvetler uygulamak suretiyle tedaviler yapılmaktadır. Bu büyüklükteki kuvveti uygulamak ağız dışından destek almak gereklidir.

Ortopedik kuvvetleri uygulamak amacıyla kafa, ense veya alından destek alınarak uygulanan apareylere ağız dışı apareyler denilir.

Ağız dışı apareyler büyüme atılımını çok hızlı olduğu 12-16 yaş arasında çenelerin büyümesini yönlendirmek suretiyle etki ederler. Daha küçük yaşlarda kullanmak mümkündür, ancak gelişimin aktif safhasında yapılan müdahaleler en etkili dönemdir.

Kullanım süresi ise hekiminizin önerdiği değişik bir talimat yoksa ağız dışı apareyleri günde 16-18 saat takmak gerekir. Tedavinin başarısında hastanın performansı önemlidir.

Ağız dışı apareyleri üçe ayırmak mümkündür.

Yüz Maskesi: 

Yüz maskesi, üst çenenin alt çeneye ya da kafaya göre geride olduğu durumlarda kullanılır. Bu apareyde alından ve çene ucundan destek alınarak üst çeneye kuvvet uygulanır.

Hazırlık aşamasında genellikle ağız içinden sabit bir aparey yapılır ve dişlere yapıştırılır. Hastaların kendilerinin takacağı elastikler, ağız içi apareyinden ağız dışı apareye gerdirilerek takılır. Lastiğin uyguladığı kuvvet aracılığı ile üst çene öne doğru hareket eder.

Yüz maskesinin kullanım süresi diğer ağız dışı apareylerde olduğu gibi 16-17 saattir. Daha uzun kullanarak daha hızlı sonuç elde edilebilir.

Chin-cup: 

Alt çenenin ileride olduğu ya da ağzı kapatırken ileriye doğru kaydığı durumlarda alt çenenin gelişimini frenlemek için kullanılan bir apareydir. Kafadan destek alınan bir kep kısmı çene ucuna yerleştirilen bir çenelik kısmı ve çenelik ile kep kısmı arasında kuvvet uygulayan lastik elemanları mevcuttur. 

Headgear: Ortodontik tedavide sıklıkla kullanılan headgear apareyi üç kısımdan oluşmuştur.

  • Facebow: Head-gear apareyinin bir parçasıdır. Face-bow'un üst birinci büyük azı dişinin tüpüne takılan bir ağız içi kolu, head-gear'ın kuvvet elemanına takılan bir de ağız dışı kolu mevcuttur.
  • Kafadan ya da enseden destek alınan bant parçası

  • Bant parçası ile facebow kısmını birleştiren kuvvet elemanı

Headgear apareyi,

  • Üst çenenin ileri olduğu vakalarda üst çene gelişimini frenlemek amacıyla,
  • Çapraşık ya da fırlak olan ön dişlere yer açmak amacıyla arka dişleri geriye doğru itmek amacıyla,
  • Arka dişlerin hareketinin istenmediği durumlarda, bu dişlere uygulanan kuvvetleri etkisiz bırakmak veya nötrleştirmek amacıyla kullanılır.

Headgear'ınız başlangıçta size ve çevrenizdekilere biraz değişik ve garip görünebilir. Ancak ortodontik tedaviniz için gereklidir ve ortodontide sıklıkla kullanılır. 

Headgear'ı kullanılırken dikkat edilecek durumlar:

  • Headgear' inizi minimum ortodontistinizin belirlediği saat kadar takın. Unutmayın belirlenen bu süreçte takarsanız fayda sağlar.
  • Önce enselik ya da başlık kısmını çıkarın sonra facebow'u çıkarın. Aksi halde yanağınız, dudağınız ya da yüzünüz yaralanabilir.
  • Sert oyunlar oynarken ya da spor yaparken headgear'inizi çıkartın.
  • Her randevuda headger'inizi yanınızda getirin.
  • Başkalarının headgear'inize çarpmasına engel olun. Bazen kardeşler veya arkadaşlar bu tedavinin ciddiyetinin farkında olmayabilir.

Headgear takıldıktan 3-5 saat sonra dişlerinizde ağrılar olabilir. Dişlerinizdeki ağrılardan dolayı headgear'inizi takmaktan vazgeçmeyin. Çünkü bu hassasiyet ve düzenli takıldığında ağrılar geçecektir.