Sıkça Sorulan Sorular..
- Ortodontik tedavi (tel
tedavisi) hangi yaşlarda yapılır?(Dişler her yaşta düzelir mi?)
Çenelerin konumundan kaynaklanan bozukluklar (ortopedik bozukluk) büyüme
gelişim döneminde tedavi edilirken, çenelerin normal olduğu sadece diş
diziliminden kaynaklanan bozukluklar her yaşta tedavi edilebilir.
-
Ortodontik tedavinin süresi ne kadardır?
Ortodontik bozukluğun şiddetine, hastanın yaşı ve uyumuna bağlı olarak 6
ay ile 3 yıl arasında (ort 1,5 - 2 yıl) değişebilir.
- Dişler neden çapraşık çıkar?
Ortodontik bozuklukların oluşumunda genetik ve çevresel faktörlerin
etkisi vardır. Annesinden küçük çeneyi, babasından iri dişleri alan bir
çocukta dişler çapraşık çıkabilir (genetik faktörler) veya erken süt
dişi kaybına bağlı olarak alttan gelecek daimi dişlerin yerlerinin
korunamaması sonucu dişler çapraşık çıkabilir (çevresel faktörler).
-
Beslenme ile diş ve çene bozuklukları arasında bir ilişki var mı?
Özellikle fazla şekerli yiyeceklerle beslenme, ortodontik bozukluklara
neden olmaktadır. Fazla şekerli beslenme sonucu diş çürüğü oluşur. Çürük
nedeniyle diş kayıpları(çekim) olduğunda, çekim boşluğuna komşu dişlerin
hareketi sonucu ortodontik bozukluklar oluşur. Ayrıca Proteinler, D, A,
B1, B2 vitaminleri ve Kalsiyum eksikliğinin, diş ve çene bozuklukları
oluşumunu kolaylaştırdığı yönünde araştırmalar vardır.
- Çocuğumun dişleri büyüme ile düzelir mi?
Çapraşık dişlerin büyüme ile düzelmesi mümkün değildir. Özellikle 16
yaşından sonra alt ve üst çene boyutlarında azalmalar tespit edilmiştir.
- Teller dişleri çürütür mü?
Tellerin direkt olarak diş çürütücü bir etkisi yoktur. Sadece besin
birikimini artırdıklarından dişler yeteri kadar fırçalanmadığında çürük
oluşumu için müsait bir ortam oluştururlar. Bu yüzden her öğünden sonra
dişlerinizi fırçalamalısınız.
- Tellerin sağlığa zararı var mı?
Metale
karşı alerjiniz yoksa endişelenmenizi gerektirecek bir durum yoktur.
Çünkü ortodontide kullanılan bütün metaller hastaların sağlığı
düşünülerek üretilmiştir.
- Teller takılırken/çıkartılırken ağrı yapar mı? İşlemler
sırasında iğne yapıyor musunuz?
Tellerin takılıp çıkarılması sırasında hastalara ağrı verecek bir durum
söz konusu değildir. Bu yüzden ortodontik tedavi sırasında iğne yapmaya
gerek yoktur.
- Tellerin diş etlerine zararı var mı? Teller ağız kokusu yapar
mı?
Tellerin direkt olarak diş etleri üzerine bir zararı yoktur. Besin
birikimini artırdıkları için dişler iyi fırçalanmadığında diş ve dişeti
hastalıkları için uygun bir ortam oluştururlar. Ağız kokusunun birçok
nedeni vardır. Genel sağlığınızı ilgilendiren bir hastalık(seker has.
gibi) ağız kokusuna neden olabilir veya dişler iyi fırçalanmadığında
oluşan diş ve dişeti hastalıkları ağız kokusu yapabilir.
- Teller konuşmayı etkiler mi?
Teller
genelde konuşmayı etkilemez. Dilin hareket sınırları içerisinde
kullanılan bazı teller (dil önleyici, nance gibi)(Bkz: Sözlük)
takıldıktan sonraki ilk günlerde konuşmayı olumsuz etkileyebilir. Fakat
dilin bölgeye tekrar uyum sağlamasıyla bu durum ortadan kalkar.
- Teller takıldıktan sonra ağız temizliği nasıl yapılır?
Ağız
hijyeni isimli sayfamızda konu ile ilgili ayrıntılı bilgi verilmiştir.
- Teller takıldıktan sonra nelere dikkat etmek gerekir?
Dişlerinize teller takıldıktan sonra, dikkat etmeniz gereken en önemli
şey ağız temizliği ve yenilen gıdalara özen gösterilmesidir. Dişlerin
çapraşık olduğu ağızlarda, düzgün dişli ağızlara göre besinler çok daha
fazla birikmektedir. Çapraşık dişler üzerine, birçok girinti ve
çıkıntıya sahip tellerin de yapıştırılmasıyla, aşırı bir besin birikimi
olmaktadır. Bu besin artıklarının bakteriler tarafından parçalanmasıyla
oluşan asitler, hem diş çürükleri ve dişeti hastalıkları(dişeti
iltihabi) için uygun bir ortam oluşturmakta hem de dişler üzerine
yapıştırılan tellerin(braket) kopmasına neden olmaktadır. Bu yüzden ağız
temizliği gerektiği gibi yapılmalı, şekerli, asitli, yapışkan ve sert
gıdalardan kaçınılmalıdır.
Tedavi süresince aşağıdaki gıdalardan uzak durmanız
gerekmektedir!
* Sakız, lokum, çikolata gibi dişlerinize yapışarak temizlenmesi zor
olan gıdaları dikkatli yemenizi öneririz.
* Kola/Fanta gibi yoğun miktarda asit ve şeker içeren içecekler.
* Sert gıdalar, kuru yemiş, cips ve sert şekerler.
* Elma, erik, ayva gibi meyveler.(küçük parçalara bölerek yenebilir)
- Teller spor yapmama engel olur mu?
Ortodontik yay(facebow) veya yüz maskesi(face mask) kullanıyorsanız spor
yapmanız zor olacaktır. Bunun dışında ağız koruyucusu kullanarak spor
yapabilirsiniz
- Tellerin takılması ne kadar sürer?
Tellerin takılma işlemi vakaya bağlı olarak 45 dk.-2 saat arasında
değişir.
- Görünmeyen teller var mı?
Son
yıllarda metal braketlere göre daha az dikkat çeken diş renginde
porselen braketlerin kullanımı artmıştır. Ayrıca dişlerin dile bakan
yüzeylerine yerleştirilen braket sistemleri (lingual braket)
geliştirilmiştir.
- Çocuğum ağzındaki tellerin komik görüneceğinden hatta
arkadaşlarının dalga geçeceğinden korkuyor ve tel takmak istemiyor, ne
yapmalıyız?
Çocuğa
aksine tel takmadan önceki durumunun daha komik olduğu, tedavi ile bu
komik durumdan kurtulabileceği anlatılmalıdır. Bu tedaviyi yaptırmaya
herkesin gücünün yetmediği, bu yüzden arkadaşlarından daha şanslı olduğu
söylenebilir. Ortodontistiniz, tedavi ettiği vakaların fotoğraflarını
veya çocuğunuza istediği renklerde(tuttuğu takım veya en sevdiği
giysisinin rengi gibi) teller takabileceğini göstererek yardımcı
olabilir.
- Teller çıktıktan sonra dişlerde leke kalır mı?
Tedavi
boyunca dişlerinizi düzenli olarak fırçalarsanız hiçbir leke
kalmayacaktır.
- Tedavi sırasında dişlerde ağrı ve hassasiyet olur mu?
Tellerin takıldığı ilk günlerde dudakların ve yanakların iç yüzeylerinde
hafif tahriş ve dişlerde çiğneme sırasında ağrı olabilir. Fakat bu
şikâyetler en az 1 hafta içerisinde geçmekte hatta birçok hasta ağzında
tel olduğunu bile unutmaktadır.
- Tedavi bittikten sonra dişler tekrar bozulur mu?
Teller
çıkarıldıktan sonra dişler eski pozisyonlarına dönmek isterler. Dişleri
mevcut pozisyonlarında tutmak için sabit ya da hareketli pekiştirme
apareyleri kullanılır. Bu apareyler önerilen sürelerde kullanılmazsa
dişler tekrar bozulabilir.
- Tedavi olunmazsa ileride ne gibi problemlerle
karşılaşılabilir?
Çapraşık dişlerin temizlenmesi zor olduğundan diş çürüğü, diş eti
iltihabi ve diş eti çekilmesi gibi durumlar daha kolay oluşacaktır.
Çenelerin kapanış bozuklukları, çiğneme bozukluklarına neden olarak
dişlerde aşınmalara ve eklem problemlerine yol açabilir. Ayrıca
ortodontik bozukluklar bireyin kendine olan güvenini azaltarak
psikososyal gelişimini olumsuz etkileyebilir.
- Çocuğumu kaç yaşında ortodontik muayeneye getirmeliyim?
Çocuğun ilk ortodontik muayenesinin 7-8 yaşlarında, alt ve üst ön dişler
sürdükten sonra yapılmasında fayda vardır. Bu dönemde çenelerin gelişimi
ve sürecek daimi dişler ile ilgili problemler fark edilebilir. Yapılacak
erken bir teşhis ile ileride tedavi edilmesi daha zor olan iskeletsel
bozukluklar kolayca tedavi edilebilir, diş çekimini gerektirecek
durumlar önlenebilir. Ayrıca tedavi süresi de kısaltılıp tedavi maliyeti
düşürülebilir.
- Dişlerimde ya da çocuğumun dişlerinde ortodontik problemi
nasıl fark edebilirim?
Sitemizin anomaliler bölümünde konu ile ilgili ayrıntılı bilgi
verilmiştir.
- Tedavi için diş çekilmesinin bir sakıncası var mı? Diş
çekmeden yapılan tedaviler daha mı avantajlıdır?
Ortodontik tedavi amacı ile diş çekilmesi hastalar tarafından tercih
edilmeyen bir durumdur. Diş çekimine karar vermede, alt ve üst çenedeki
çapraşıklık miktarı, alt ve üst çenenin büyüme şekli ve hastanın yüz
profili gibi kriterler esas alınır. Elde edilen sonucun daha stabil
olacağı, başarılı bir ortodontik tedavi için diş çekimi gerekebilir.
- Çocuğum gece uyurken horluyor ve gün içinde de ağzı açık
uyuyor. Bu durumun dişlerindeki bozulmalarla bir ilişkisi olabilir mi?
Çocuğunuz burun yollarındaki birtakım problemler (kemik eğriliği, burun
eti gibi) nedeniyle, normal burun solunumu yerine ağız solunumuna geçmiş
olabilir. Büyüme ve gelişim çağında uzun süre ağız solunumu yapan
çocuklarda üst çene darlığı ve alt çene ileriliği gibi ortodontik
bozukluklar olabilir. Bu yüzden ortodontist ve Kulak Burun Boğaz uzmanı
kontrolünde olmanızda fayda vardır.
-
Çocuğum özellikle geceleri parmağını emiyor, dişlere zararı olur mu?
Kötü
alışkanlıklar olarak isimlendirdiğimiz parmak emme, tırnak yeme, dudak
emme ve ya ısırma, yalancı emzik kullanımı gibi alışkanlıkların çocuk 4
yaşına gelene kadar bıraktırılması gerekir. Devam etmesi halinde bu
alışkanlıkların yaptığı bozukluklar kalıcı hale gelir ve çocuğun ciddi
ve uzun süreli ortodontik tedavi görmesi gerekir. Parmak emme
alışkanlığı biberon emen çocuklarda daha sık görülmektedir. Özellikle
geceleri parmak emen çocuklarda vaktiyle biberon, besleme dışında onları
rahatlatmak ve uyutmak için de kullanılmıştır. Çocuğunuzda parmak emme
varsa bir ortodontiste muayene olmanızda fayda vardır.
- Randevular hangi sıklıkta olmaktadır? Seanslara sık gelip
gitmekle tedavi süresi kısalır mı?
Randevular hastanın durumuna göre düzenlenmektedir. Sabit ortodontik
tedavi gören hastalarda 4-6 hafta arasında değişmektedir. Daha sık
kontrol gerektiren özel durumlarda ise randevular buna uygun olarak
verilir. Seanslara daha sık gelip gitmekle, ağzınızdaki tellerin aşırı
gerilmesi ile tedavi süresi kısalmaz. Aksine bu durum dişlerinize zara
verir ve tedaviyi uzatabilir.
- Ortodontik tedavi pahalı mıdır?
Ortodontik tedavi, uzun dönemde sağladığı fiziksel ve psikolojik
faydalar düşünüldüğünde pahalı bir tedavi değildir. Birçok Ortodontist
hastalara uygun ödeme imkânları sunmaktadır.
ortobay.com'un içeriği, kullanıcıyı bilgilendirmeye
yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim
tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. ortobay.com'un
içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için
değerlendirilmemelidir.